Nitelikli Dolandırıcılık Avukatı

Dolandırıcılık suçu, Türk hukuku pratiğinde hem en sık hem de en geniş kapsamlı şikâyete konu olan suç tiplerinden biridir. Sıradan bir borç anlaşmazlığı, internet üzerinden yapılan alışveriş, banka işlemi ya da yatırım ilişkisi kolaylıkla dolandırıcılık şikâyetine dönüşebilmektedir. Fiilin bilişim sistemleri, banka veya kredi kurumları, sigorta ya da kamu kurumları gibi kanunda sayılan araç ve koşullarla işlendiği iddia edildiğinde suç nitelikli dolandırıcılık (TCK 158) adını alır ve çok daha ağır yaptırımlar öngörülür.

Görevli mahkeme de yakın zamanda değişti: 25 Aralık 2025'te yürürlüğe giren 7571 sayılı Kanun'la nitelikli dolandırıcılık ağır ceza mahkemesinin görev listesinden çıkarıldı; yeni açılan davalar kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülmektedir. 31 Temmuz 2026'da yürürlüğe giren 7589 sayılı Kanun ise banka hesabını, kartını veya IBAN bilgisini başkasına vermekle sınırlı katkılar için cezanın yarı oranında indirilmesini öngördü (TCK 158/4).

ATK Hukuk Bürosu adına Av. Akın Timur Kanal, hem şikâyetçi hem de şüpheli/sanık konumundaki müvekkillerini nitelikli dolandırıcılık soruşturmalarında ve İstanbul'daki asliye ceza ve ağır ceza mahkemelerinde görülen davalarda temsil etmektedir. Dijital delillerin teknik incelemesi, banka kayıtlarının hukuki analizi ve savunma stratejisinin oluşturulması bütünlüklü bir çerçevede yürütülmektedir.

Dolandırıcılık ile Nitelikli Dolandırıcılık Farkı

TCK 157 kapsamındaki temel dolandırıcılık suçu; hileli davranışlarla bir kimseyi yanıltarak onun ya da başkasının aleyhine olacak şekilde menfaat elde etmek olarak tanımlanmaktadır. Cezası 1 yıldan 5 yıla kadar hapis ve adli para cezasıdır ve asliye ceza mahkemesinde görülmektedir. TCK 158 ise bu fiilin aşağıdaki hâllerden biriyle işlenmesi durumunda devreye girmekte ve cezayı 3 yıldan 10 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasına çıkarmaktadır:

• Dini inanç ve duyguların istismar edilmesi (a)
• Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum veya zor şartlardan yararlanılması (b)
• Kişinin algılama yeteneğinin zayıflığından yararlanılması (c)
• Kamu kurum ve kuruluşlarının, kamu meslek kuruluşlarının, siyasi parti, vakıf veya derneklerin araç olarak kullanılması (d)
• Kamu kurum ve kuruluşlarının zararına işlenmesi (e)
• Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması (f)
• Basın ve yayın araçlarının sağladığı kolaylıktan yararlanılması (g)
• Tacirlerin, şirket ve kooperatif yöneticilerinin ticari faaliyetleri sırasında işlenmesi (h)
• Serbest meslek sahiplerinin, mesleklerinden dolayı kendilerine duyulan güveni kötüye kullanması (i)
• Banka veya kredi kurumlarınca tahsis edilmemesi gereken bir kredinin açılmasını sağlamak amacıyla işlenmesi (j)
• Sigorta bedelini almak amacıyla işlenmesi (k)
• Failin kendisini kamu görevlisi ya da banka, sigorta veya kredi kurumu çalışanı olarak tanıtması veya bu kurumlarla ilişkili olduğunu söylemesi (l)

(e), (f), (j), (k) ve (l) bentlerinde hapis cezasının alt sınırı 4 yıldır ve adli para cezası suçtan elde edilen menfaatin iki katından az olamaz. Kamu görevlileriyle ilişkisi olduğu veya onlar nezdinde hatırı sayıldığı vaadiyle menfaat sağlayan kişi de aynı cezayla cezalandırılır (TCK 158/2). Suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi hâlinde ceza yarı oranında, suç işlemek için kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi hâlinde ise bir kat artırılır (TCK 158/3).

Suç Tipi	Kanun Maddesi	Temel Ceza	Görevli Mahkeme
Dolandırıcılık	TCK 157	1 – 5 yıl hapis + adli para cezası	Asliye Ceza Mahkemesi
Nitelikli Dolandırıcılık	TCK 158/1	3 – 10 yıl hapis + 5.000 güne kadar adli para cezası	Asliye Ceza Mahkemesi (25.12.2025'ten itibaren)
Bilişim, banka/kredi, sigorta, kamu zararına veya kendini kamu görevlisi ya da banka çalışanı olarak tanıtarak	TCK 158/1-e, f, j, k, l	4 – 10 yıl hapis; adli para cezası menfaatin iki katından az olamaz	Asliye Ceza Mahkemesi
Üç veya daha fazla kişiyle birlikte / örgüt faaliyeti çerçevesinde	TCK 158/3	Ceza yarı oranında / bir kat artırılır	Ağır Ceza Mahkemesi (üst sınır 10 yılı aştığı için)
Katkı yalnızca hesap, kart veya IBAN vermekle sınırlı	TCK 158/4	Ceza yarı oranında indirilir	Suçun niteliğine göre

Nitelikli Dolandırıcılık Davasına Hangi Mahkeme Bakar?

7571 sayılı Kanun, 5235 sayılı Kanun'un 12. maddesindeki ağır ceza mahkemesinin görev listesinden nitelikli dolandırıcılığı çıkardı. Bu nedenle 25 Aralık 2025'ten sonra açılan nitelikli dolandırıcılık davaları kural olarak asliye ceza mahkemesinde görülmektedir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu da aynı gün aldığı kararla bu suça bakan ağır ceza mahkemelerine ilişkin eski ihtisas kararını kaldırmış ve yeni dosyaların asliye ceza mahkemeleri arasında genel tevzi ile dağıtılmasını öngörmüştür.

İki istisnaya dikkat etmek gerekir. Birincisi, kanunun yürürlüğe girdiği tarihte ağır ceza mahkemesinde veya kanun yolunda bulunan dosyalar, yalnızca bu değişiklik nedeniyle görevsizlik ya da bozma kararı verilmeden görülmeye devam eder (5235 geçici m. 7). İkincisi, suçun üç veya daha fazla kişiyle birlikte ya da bir suç örgütünün faaliyeti çerçevesinde işlendiği iddia ediliyorsa TCK 158/3'teki artırım nedeniyle cezanın üst sınırı on yılı aşar; bu dosyalar genel kural gereği ağır ceza mahkemesinde görülür.

Bilişim Yoluyla Dolandırıcılık

Günümüzde nitelikli dolandırıcılık dosyalarının büyük bölümü dijital platformlar üzerinden gerçekleşen eylemlerden oluşmaktadır: sahte e-ticaret siteleri, kripto para vaat eden yatırım planları, online bankacılık kimlik avı, sosyal medya üzerinden borç para isteme ve benzeri yöntemler. Bu tür davalarda delil zinciri büyük ölçüde dijital izlerden oluşmaktadır: IP kayıtları, banka transfer logları, mesajlaşma geçmişleri ve domain kayıt bilgileri.

Sanık konumundaki kişiler zaman zaman yalnızca başkaları tarafından kullanılan bir banka hesabı üzerinden işlem yapılmış olması nedeniyle suçlamayla karşılaşmaktadır. Hesabın gerçek fail tarafından mı yoksa bilinçsiz biçimde mi kullanıldığının ortaya konulması, savunmanın en kritik gündem maddelerinden birini oluşturmaktadır. Dijital delilin toplanma ve muhafaza sürecinin hukuka uygunluğunun denetlenmesi de aynı derecede önem taşımaktadır.

Hesap, Kart veya IBAN Verenler: TCK 158/4 İndirimi

7589 sayılı Kanun'la TCK 158'e eklenen dördüncü fıkraya göre, kişinin dolandırıcılık suçuna katkısı haksız menfaat sağlamak amacıyla kendisine veya başkasına ait ödeme araçlarını ya da hesaba erişimi sağlayan bilgi veya araçları (banka hesabı, kart, IBAN, internet bankacılığı şifresi gibi) başkasına vermekle sınırlıysa, verilecek ceza yarı oranında indirilir. Düzenleme 31 Temmuz 2026'dan beri yürürlüktedir; lehe kanun niteliği taşıdığından bu tarihten önceki fiillere ilişkin dosyalarda da gündeme gelmektedir.

İndirim, kişinin katkısının gerçekten "vermek" fiiliyle sınırlı kalmasına bağlıdır; hesaba gelen parayı çekmek, başka hesaplara aktarmak veya mağdurla temas kurmak gibi fiillerde bu sınır aşılmış sayılabilir. Bunun ötesinde, hesabın dolandırıcılıkta kullanılacağını bilmeyen kişi bakımından suçun manevi unsuru olan kast bulunmadığından öncelikle beraat savunulmalıdır; 158/4 indirimi, kastın sabit görüldüğü dosyalarda ikinci savunma hattıdır.

Ticari Anlaşmazlık mı, Dolandırıcılık mı?

Türk ceza hukukunda dolandırıcılık suçunun oluşması için aldatma kastının başından itibaren var olması gerekmektedir. Sonradan ortaya çıkan ifa güçlükleri, taraflar arasındaki iş anlaşmazlıkları, piyasa değişimleri nedeniyle yerine getirilemeyen taahhütler kural olarak dolandırıcılık suçunu oluşturmamaktadır. Sanık "başından itibaren aldatmak niyetinde değildi, ticari ilişki beklenen şekilde sonuçlanmadı" savunmasını yeterli delillerle destekleyebildiğinde mahkûmiyet kararı kurulamaz.

Bu ayrımın mahkeme önünde başarıyla yapılabilmesi; taraflar arasındaki yazışmaların, sözleşmelerin, ödeme belgelerinin ve ilişkinin kronolojisinin titizlikle incelenmesini gerektirmektedir. Savunmanın hazırlık aşamasında bu belgelerin eksiksiz derlenmesi davanın seyrini doğrudan etkilemektedir.

Etkin Pişmanlık (TCK 168)

Nitelikli dolandırıcılık suçunda etkin pişmanlık hükümleri uygulanabilmektedir. TCK 168 kapsamında fail, pişmanlık göstererek mağdurun zararını aynen geri verme veya tazmin yoluyla tamamen giderirse:

• Kovuşturma başlamadan önce giderilmesi hâlinde verilecek cezanın üçte ikisine kadarı indirilir.
• Kovuşturma başladıktan sonra fakat hüküm verilmeden önce giderilmesi hâlinde verilecek cezanın yarısına kadarı indirilir.
• Zararın kısmen geri verilmesi veya tazmini hâlinde etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanabilmesi için ayrıca mağdurun rızası aranır.

Bu seçeneğin ne zaman ve nasıl kullanılacağına ilişkin karar, mağdurun uğradığı zarar miktarı, kovuşturmanın aşaması ve dosyadaki delil durumu birlikte değerlendirilerek verilmektedir.

Dolandırıcılık Davalarında Temel Savunma Argümanları

Her dosya kendine özgü koşullar içermekle birlikte nitelikli dolandırıcılık davalarında sıkça başvurulan savunma argümanları şunlardır:

• Kastın yokluğu: Başından itibaren aldatma niyeti bulunmamaktadır; ilişki ticari ya da kişisel borç niteliği taşımaktadır.
• Mağdurun rızası ve onayı: Mağdur olayların farkındaydı ve kendi iradesiyle hareket etti; yanıltma unsuru gerçekleşmedi.
• Nitelikli halin yokluğu: Suçun iddia edilen ağırlaştırıcı koşullarla işlenmediği; örneğin bilişim sisteminin araç olarak kullanılmadığı, kurumsal güvenden yararlanılmadığı.
• Delillerin hukuka aykırılığı: Dijital delilin elde edilme ve muhafaza sürecindeki usul hatası, delilin dosyadan çıkarılması talebine dayanak oluşturabilir.
• Miktar yanılgısı: İddia edilen zarar miktarının gerçeği yansıtmadığı; belgelerin doğruluğunun sorgulanması.

İstanbul'da Nitelikli Dolandırıcılık Davaları

ATK Hukuk Bürosu olarak hem şikâyetçi konumundaki mağdurları hem de şüpheli ve sanık konumundaki müvekkillerimizi nitelikli dolandırıcılık dosyalarında temsil etmekteyiz. Yeni dosyalar İstanbul'daki asliye ceza mahkemelerinde, 7571 öncesinde açılmış ya da örgüt ve üç veya daha fazla kişiyle işlendiği iddia edilen dosyalar ise ağır ceza mahkemelerinde görülmektedir. Savcılık soruşturmasından ilk derece yargılamasına, istinaftan temyize kadar sürecin her aşamasında aktif savunma yürütülmektedir.

Sıkça Sorulan Sorular