Resmi Belgede Sahtecilik Avukatı

Belge sahteciliği suçlamaları; sahte imza, değiştirilmiş içerik veya gerçeğe aykırı bilgi içerdiği iddia edilen belgelerden kaynaklanmaktadır. Bu suçlamalar zaman zaman son derece teknik nitelik taşımakta; belgenin hangi tarihe ait olduğu, kimin elinden çıktığı ve kastın gerçekten var olup olmadığı ancak kriminal bilirkişi incelemesiyle ortaya konulabilmektedir. Yanlış biçimde atılan bir imza, farklı bir kalemle düzeltilen bir satır ya da tarihin değiştirildiği ileri sürülen bir belge bile ciddi suçlamalara zemin oluşturabilmektedir.

ATK Hukuk Bürosu adına Av. Akın Timur Kanal, resmi ve özel belgede sahtecilik suçlamalarında soruşturmadan istinaf ve temyize kadar müvekkilini doğrudan temsil etmektedir. Bilirkişi raporlarının teknik denetimi, kastın yokluğuna ilişkin savunma argümanlarının geliştirilmesi ve davanın usul boyutunun eksiksiz yönetilmesi bütünlüklü bir çerçevede yürütülmektedir.

Resmi Belge Nedir?

TCK anlamında resmi belge; bir kamu görevlisi ya da yetkili makam tarafından görev kapsamında düzenlenen veya tasdik edilen belgedir. Belgenin özel bir kişi tarafından hazırlanmış olması, ardından noter ya da yetkili kurumca onaylanması hâlinde o belge de resmi nitelik kazanmaktadır. Pratikte sık karşılaşılan resmi belgeler şunlardır:

• Nüfus cüzdanı, pasaport, ehliyet ve kimlik belgeleri
• Tapu senedi ve tapu sicil kayıtları
• Diploma, transkript ve öğrenim belgesi
• Mahkeme ilamları ve icra dairesince düzenlenen belgeler
• Noterce düzenlenen veya tasdik edilen her türlü belge
• Kamu kurumlarının resmi mühür ve imzasını taşıyan evrak

Buna karşın iki kişi arasında düzenlenen sözleşme, senet ya da ibraname özel belge niteliği taşımakta ve farklı bir hukuki düzenlemeye tabi olmaktadır.

Sahtecilik Türleri: Maddi ve Fikri Sahtecilik

Belge sahteciliği iki farklı biçimde ortaya çıkabilmektedir ve bu ayrım hem suçun nitelendirilmesi hem de savunma stratejisi bakımından belirleyicidir:

• Maddi (fiziksel) sahtecilik: Var olan bir belgenin içeriğinin, imzasının veya mühürünün fiziksel olarak değiştirilmesidir. Silme, ekleme, yazının üzerini kapatma ve yeni içerik yazma bu kapsamda değerlendirilmektedir.
• Fikri sahtecilik: Belgenin dışarıdan değiştirilmediği; ancak başından itibaren gerçeğe aykırı bilgi içerdiği durumda söz konusu olmaktadır. Örneğin gerçeği yansıtmayan bir not ortalamasıyla düzenlenen diploma ya da gerçek olmayan bir muayene bulgusunu içeren doktor raporu bu kapsama girmektedir. Kamu görevlisi tarafından gerçeğe aykırı içerikle düzenlenen belge de bu kategoride yer almaktadır.

Suç	Madde	Fail	Ceza
Resmi Belgede Sahtecilik	TCK 204/1	Özel kişi	2 – 5 yıl hapis
Resmi Belgede Sahtecilik	TCK 204/2	Kamu görevlisi	3 – 8 yıl hapis
Özel Belgede Sahtecilik	TCK 207	Herkes	1 – 3 yıl hapis
Sahte Belge Kullanma	TCK 212	Bilerek kullanan herkes	Sahtecilikle aynı ceza

Kriminal Bilirkişi Raporu ve Savunma

Belgede sahtecilik davalarında kriminal bilirkişi raporu genellikle davanın seyrini belirleyen en kritik delil niteliğini taşımaktadır. Savcılık tarafından atanan bilirkişi belgenin fiziksel özelliklerini (kâğıt türü, mürekkep bileşimi, baskı tekniği), imzanın orijinalliğini ve tarihin tutarlılığını incelemektedir.

Savunma açısından bu raporun titizlikle sorgulanması gerekmektedir. Bilirkişinin kullandığı karşılaştırma örneklerinin güvenilirliği, incelemenin hangi teknik standartlara göre yürütüldüğü ve bulguların alternatif yorumlarının mümkün olup olmadığı ayrıntılı biçimde değerlendirilmelidir. Gerektiğinde karşı bilirkişi görüşü alınması savunmanın en önemli araçlarından birini oluşturmaktadır.

Sahtecilik Suçunda Kast Unsuru

Resmi ve özel belgede sahtecilik suçlarının oluşması için kastın varlığı zorunludur. Kişinin aldatma amacıyla, bilerek ve isteyerek sahte belge düzenlediğinin ya da sahte olduğunu bildiği belgeyi kullandığının kanıtlanması gerekmektedir. Savunmada sıkça başvurulan argümanlar şunlardır:

• Bilgisizlik: Müvekkilin belgenin sahte olduğundan haberdar olmadan bunu üçüncü kişiden alarak kullandığı hâller.
• Yetki yanılgısı: Müvekkilin belgeyi değiştirme yetkisine sahip olduğunu düşünerek hareket ettiği; ancak bu yetkinin gerçekte bulunmadığı durumlar.
• Amaç bakımından aldatma kastının yokluğu: Belgenin kendi lehine herhangi bir haksız kazanım sağlamak amacıyla değil, farklı bir niyetle düzenlendiği veya kullanıldığı hâller.

Sahtecilik Suçunun Diğer Suçlarla Bağlantısı

Belge sahteciliği çoğunlukla tek başına değil, dolandırıcılık, zimmet ya da resmi evrakta sahtecilikle birlikte iddianame konusu olmaktadır. Bu hâllerde her suçun unsurları bağımsız biçimde değerlendirilmeli; savunmanın hangi suç tipinde en güçlü konumda olduğu belirlenerek buna uygun bir strateji oluşturulmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular

Resmi belgede sahtecilik suçunda kaç yıl hapis cezası verilir?

Özel kişilerin işlemesi hâlinde TCK 204/1 kapsamında 2-5 yıl, kamu görevlisinin işlemesi hâlinde TCK 204/2 kapsamında 3-8 yıl hapis öngörülmektedir. Sahte belgeyi bilerek kullanan kişi de aynı cezayla yargılanmaktadır.

Özel belgede sahtecilik ile resmi belgede sahtecilik farkı nedir?

Resmi belge; kamu makamı veya noter tarafından düzenlenen ya da tasdik edilen belgelerdir ve daha ağır ceza öngörmektedir. Özel belgede sahtecilik (TCK 207) ise kişiler arasındaki senet veya sözleşme gibi belgeleri kapsayıp 1-3 yıl hapis cezasına tabidir.

Sahte belge kullanan kişi suçlu sayılır mı?

Sahte olduğunu bilerek kullanan kişi, TCK 212 kapsamında sahtecilikle aynı cezaya çarptırılmaktadır. Savunmanın odağında "bilerek kullanma" kastının gerçekten var olup olmadığı sorusu bulunmaktadır.

Kriminal bilirkişi raporu kesin delil midir?

Hayır. Bilirkişi raporu mahkeme için bağlayıcı değildir; hâkim raporun metodolojisini ve güvenilirliğini bağımsız biçimde değerlendirmektedir. Karşı bilirkişi görüşü alınması ve raporun teknik zayıflıklarının mahkeme önünde somut biçimde ortaya konulması mümkündür.